ଦାଦନ ରୋକିବାକୁ ବୈଠକ ଅନେକ, ହେଲେ ଗାଁରେ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି କେବେ?
ବଲାଙ୍ଗୀର (କୋଶଳ ପ୍ରହରୀ) ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆସୁଛି ଦାଦନ ଋତୁ, ଆଉ ତା’ ସହ ଆସୁଛି ହଜାର ହଜାର ପରିବାରର ବିଚ୍ଛେଦର କାହାଣୀ। ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର କଣ୍ଟାବାଞ୍ଜି ସହର, ତୁରେକେଲା, ମୁରିବାହାଲ, ବଙ୍ଗୋମୁଣ୍ଡା ଏବଂ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦାଦନ ସମସ୍ୟା ଦୀର୍ଘଦିନର। ବର୍ଷ ବଦଳୁଛି, ସରକାର ବଦଳୁଛନ୍ତି, ଯୋଜନା ବଦଳୁଛି; କିନ୍ତୁ ଦାଦନର ଚିତ୍ର ବଦଳୁନାହିଁ। ଗାଁରେ ରୋଜଗାରର ଅଭାବ ହେଲେ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଆଗରେ ଦୁଇଟି ରାସ୍ତା—ଘରେ ରହି ଅଭାବ ସହ ଲଢ଼ିବା କିମ୍ବା ଭିଟାମାଟି ଛାଡ଼ି ପର ରାଜ୍ୟକୁ ଯିବା। ଶେଷରେ ଭୋକ ଜିତେ, ଗାଁ ମାଟିର ମୋହ ହାରେ।
ଏହା ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଇଚ୍ଛାର ପ୍ରବାସ ନୁହେଁ; ଏହା ଅଭାବର ବାଧ୍ୟତା।
ଦାଦନ ଋତୁ ଆସିଲେ ଗାଁର ଅନେକ ଘରେ ତାଲା ପଡ଼େ। ଯୁବକମାନେ ଦୂର ରାଜ୍ୟମୁହାଁ ହୁଅନ୍ତି। ପଛରେ ରହିଯାଆନ୍ତି ବୃଦ୍ଧ ବାପା-ମା’, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଛୋଟ ପିଲା। କାହାର ଭବିଷ୍ୟତ ଇଟାଭାଟିର ଧୂଆଁ ଭିତରେ, କାହାର ନିର୍ମାଣସ୍ଥଳୀର ଧୂଳିରେ, ଆଉ କାହାର ଅଜଣା ସହରର କଠିନ ଶ୍ରମରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଏହି ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ନୂଆଁଖାଇ ପୂର୍ବରୁ କଣ୍ଟାବାଞ୍ଜି ସହରର ବିଭିନ୍ନ ଲଜ୍ରେ ଦାଦନ ସର୍ଦ୍ଦାରମାନେ ଡେରା ପକାଇଥିବା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ଶ୍ରମିକ ନେବା ପାଇଁ ପର୍ବ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଯଦି ସର୍ଦ୍ଦାରମାନେ ସହରରେ ଆସି ରହି ଯୋଗାଯୋଗ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଏକ ସତର୍କ ସଙ୍କେତ।
ପର୍ବ ପୂର୍ବରୁ ଲଜ୍ରେ ଡେରା, ପରେ ଗାଁରୁ ଶ୍ରମିକ ଉଠାଣ—ତେବେ ଦାଦନ ରୋକିବାର ପ୍ରସ୍ତୁତି କେଉଁଠି?
ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଦାଦନର ମୂଳ କାରଣକୁ କାହିଁକି ଭାଙ୍ଗିପାରୁନାହୁଁ? ଯଦି ଦାଦନ ପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି, ତେବେ ଦାଦନ ଋତୁ ପୂର୍ବରୁ ସର୍ଦ୍ଦାରମାନଙ୍କ ଗତିବିଧି ଉପରେ ନଜରଦାରି କାହିଁକି ହେବ ନାହିଁ?
ଦାଦନ ରୋକିବା ପାଇଁ ବୈଠକ ହେଉଛି, ସଚେତନତା ହେଉଛି, ଅଧିକାରୀମାନେ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଗାଁରେ ବର୍ଷସାରା କାମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉଛି କି? ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଦାଦନ ନଯିବାକୁ କହିବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ଘରର ଚୁଲି କିପରି ଜଳିବ, ସେହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ହେବ। କେବଳ ଲଜ୍ରେ କିଏ ରହିଛି ତାହା ଯାଞ୍ଚ କଲେ ଦାଦନ ବନ୍ଦ ହେବ ନାହିଁ। ଗାଁରେ କାହିଁକି ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଅଗ୍ରିମ ଟଙ୍କାର ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଖାଯାଉଛି, କାହିଁକି ଲୋକେ ନିଜ ଗାଁ ମାଟି ଛାଡ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି—ସେହି ମୂଳ ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବାକୁ ହେବ। ଦାଦନର ପଛରେ ଦଲାଲ ଚକ୍ର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏକ ବଡ଼ କାରଣ। ଅଗ୍ରିମ ଟଙ୍କା ଦେଇ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ନେଇଯିବା, କାମ ଓ ମଜୁରିର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେବା ଏବଂ ପରେ ଅନେକ ସମୟରେ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇବା ଭଳି ଅଭିଯୋଗ ଆସିଥାଏ। ଏହି ଚକ୍ର ବିରୋଧରେ କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ଆବଶ୍ୟକ। କିନ୍ତୁ ଦଲାଲ ହେଉଛି ସମସ୍ୟାର ଏକ ଅଂଶ; ରୋଜଗାରର ଅଭାବ ହେଉଛି ଦାଦନର ମୂଳ ମାଟି।
ତେଣୁ କଣ୍ଟାବାଞ୍ଜି, ତୁରେକେଲା, ମୁରିବାହାଲ, ବଙ୍ଗୋମୁଣ୍ଡା ଓ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି ଉପରେ ଏବେ ଗମ୍ଭୀର ଚିନ୍ତା ଆବଶ୍ୟକ। କୃଷିକୁ ଲାଭଜନକ କରିବା ସହ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପ, ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗ, ପଶୁପାଳନ, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଓ ସ୍ୱରୋଜଗାରକୁ ବ୍ୟାପକ କରାଯିବା ଦରକାର। କାଗଜରେ ଯୋଜନା ରହିଲେ ହେବ ନାହିଁ। ଯଦି ଯୋଜନା ସଫଳ, ତେବେ ଶ୍ରମିକ ନିଜ ଗାଁ ମାଟି ଛାଡ଼ିବାକୁ କାହିଁକି ବାଧ୍ୟ? ଯଦି ଗାଁରେ କାମ ଅଛି, ତେବେ ଲଜ୍ରେ ସର୍ଦ୍ଦାରଙ୍କ ଡେରା କାହିଁକି? ଯଦି ରୋଜଗାରର ସୁଯୋଗ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ତେବେ ଅଗ୍ରିମ ଟଙ୍କା ପାଇଁ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ନିଜ ଗାଁ ଛାଡ଼ିବାକୁ କାହିଁକି ପଡ଼ୁଛି?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଜବାବ ଦେବାର ସମୟ ଆସିଛି।
ଦାଦନକୁ ରୋକିବାର ଅର୍ଥ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଅଟକାଇବା ନୁହେଁ। ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ରୋଜଗାର ଦେବା, ଯେପରି ସେ ନିଜ ଗାଁ ମାଟି ଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ନହୁଅନ୍ତି।ବଲାଙ୍ଗୀରର ପରିଚୟ ଦାଦନର ଗଡ଼ ଭାବେ ନୁହେଁ, ରୋଜଗାରର ଭୂମି ଭାବେ ହେବା ଦରକାର। ଏଥିପାଇଁ ଘୋଷଣା ନୁହେଁ, ଠୋସ ପଦକ୍ଷେପ ଦରକାର। ବୈଠକ ନୁହେଁ, ବୈଠକର ଫଳ ଦରକାର। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦାଦନ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ତାଲିକା ବଢ଼ିବା ନୁହେଁ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦାଦନ କମିବା ହିଁ ପ୍ରଶାସନର ସଫଳତାର ପ୍ରକୃତ ମାପକ ହେବା ଉଚିତ। କାରଣ ଶ୍ରମିକ ନିଜ ଗାଁ ମାଟିକୁ ଭଲପାଏ। ନୂଆଁଖାଇରେ ସେହି ଗାଁ ମାଟିକୁ ପୂଜା କରେ। କିନ୍ତୁ ଭୋକ ଯେତେବେଳେ ଦୁଆର ଠକ୍ଠକାଏ, ଗାଁ ମାଟିର ମୋହ ମଧ୍ୟ ହାରିଯାଏ। ଏହି ହାରକୁ ରୋକିବାକୁ ହେବ। ଲଜ୍ରେ ଡେରା ପକାଇଥିବା ସର୍ଦ୍ଦାରଙ୍କ ଉପରେ ନଜର ସହିତ, ଗାଁରେ ରୋଜଗାରର ଦୁଆର ଖୋଲିବାକୁ ହେବ। ଗାଁ ମାଟିରେ ହିଁ କାମ ଦେଇ, ଗାଁ ମାଟି ସହ ମଣିଷକୁ ଯୋଡ଼ିବାକୁ ହେବ।
0 Comments